Tradycyjne odkurzacze składają się z jednego urządzenia podłączanego do gniazdka elektrycznego oraz rury i szczotki. Odkurzacz centralny to z kolei cały system, na który składa się jednostka centralna, ukryte w ścianach rury ssące oraz gniazda ssące rozmieszczone odpowiednio w całym domu. By rozpocząć odkurzanie, należy jedynie wpiąć elastyczny wąż z końcówką czyszczącą do gniazda ssącego. Wówczas automatycznie (lub po wciśnięciu przycisku na rączce) uruchamia się jednostka centralna wytwarzająca podciśnienie i przepływ powietrza w instalacji.
Osoby, które mają już w domach instalacje centralnego odkurzacza, twierdzą, że nigdy nie wróciłyby do korzystania z tradycyjnych, przenośnych urządzeń. Jednak, by system centralnego odkurzacza działał w sposób satysfakcjonujący dla nas, powinniśmy zapoznać się z elementami, z jakich może się on składać i wybrać te odpowiednie dla naszych potrzeb. Należy wziąć pod uwagę układ pomieszczeń w naszym domu i odpowiednio wybrać miejsca montażu gniazd ssących tak, by sprzątanie było jak najbardziej komfortowe. Ważna jest także wielkość samej nieruchomości. Na rynku istnieje bowiem wiele jednostek centralnych różniących się od siebie mocą i wielkością separatora.
Odkurzacz centralny – komponenty
System centralnego odkurzacza składa się z jednostki centralnej wytwarzającej ciąg, którą łączy się z zamontowanymi w ścianach gniazdami ssącymi za pomocą sztywnych rur. Do sprzątania używa się elastycznego węża.
Jednostka centralna
Jednostka centralna odpowiada korpusowi przenośnego odkurzacza i jest najważniejszym elementem całego systemu. Wytwarzając podciśnienie, wprawia w ruch powietrze w instalacji, umożliwiając tym samym sprzątanie. Standardowo umieszcza się ją na stałe poza częścią mieszkalną domu w pomieszczeniu gospodarczym, piwnicy lub garażu. Dzięki temu eliminuje się hałas obecny podczas sprzątania za pomocą przenośnego odkurzacza, konieczność jego przenoszenia oraz cyrkulację zużytego powietrza. Zasysane do węża powietrze kierowane jest bowiem rurami do jednostki centralnej, w której w odpowiednim pojemniku lub worku gromadzony jest brud, a zużyte, brudne powietrze po przefiltrowaniu odprowadzane jest poza budynek. W rezultacie podczas sprzątania nie wprawiamy w ruch szkodliwych bakterii i roztoczy oraz nie wzbijamy kurzu, czego nie zapewniają nam nawet odkurzacze wyposażone w filtr wodny.
Możemy wyróżnić dwie wersje jednostek centralnych:
- kompaktowa (jednoczęściowa) – zawierająca silnik wyposażony w turbinę, zbiornik na zanieczyszczenia i separator. Charakteryzuje się mniejszymi wymiarami, ale i mniejszą wydajnością;
- modułowa (typu split) – silnik umieszczony jest w osobnej obudowie, co pozwala na zamontowanie większego zbiornika, w którym mieści się więcej zanieczyszczeń i większego separatora, który lepiej filtruje powietrze. Ta konstrukcja pozwala także na zastosowanie dodatkowego filtra zatrzymującego sierść i włosy.
Warto zaznaczyć, iż jednostka centralna to urządzenie niemal bezobsługowe. 30-litrowy zbiornik (w zależności od modelu) pozwala na ograniczenie częstotliwości jego opróżniania do 2-4 razy w ciągu roku, a specjalne okienko daje możliwość bezproblemowej kontroli stopnia jego zapełnienia.
Gniazda ssące
Montowane na ścianach gniazda ssące zasilające odkurzacz najlepiej rozmieścić w centralnej części domu. Najczęściej na jedno piętro wystarcza jedno gniazdo. Warto jednak wcześniej dokładnie przemyśleć ich umieszczenie, by zapewnić sobie komfort sprzątania. Nie należy także zasłaniać ich meblami, by nie utrudniać do nich dotarcia.
Wąż ssący
Podczas sprzątania za pomocą systemu centralnego odkurzacza korzysta się z elastycznego węża ułatwiającego przemieszczanie się po poszczególnych pomieszczeniach. Końcówkę węża umieszcza się w najbliższym gnieździe ssącym, co automatycznie uruchamia jednostkę centralną. Możliwe jest także jej włączenie za pomocą przycisku na rączce węża. Na rynku dostępne są węże o długości od 5 do 15 metrów, jednak najczęściej stosuje się takie o długości od 7 do 9 m. Dlatego też dobrym pomysłem jest wykorzystanie węża zwijanego umieszczonego w kasecie (Vroom). Drugim wygodnym rozwiązaniem jest system Hide-A-Hose samoczynnie wsuwający wąż do instalacji dzięki sile ssącej.
Rury ssące
System centralnego odkurzacza nie tylko pozwala sprzątać dom w komfortowy sposób, ale i nie wpływa w żaden sposób na estetykę pomieszczeń. Wszelkie przewody i rury ukryte są bowiem w ścianach, podłogach czy stropach. Rurami tymi do jednostki centralnej transportowane jest powietrze i zebrane nieczystości. Wykonywane są najczęściej z PVC.
Instalacje centralnego odkurzacza – akcesoria
Odkurzacz centralny pozwala także na sprzątanie cięższych i większych zanieczyszczeń, takich jak gruz czy popiół. W tym celu należy użyć specjalnego separatora, który podłącza się do elastycznego węża. Jest on wykonany z odpowiednich materiałów i zbrojony stalowym drutem, dzięki czemu jest odporny na uszkodzenia mechaniczne.
Z kolei w miejscach wymagających częstego zamiatania (kuchnia czy przedpokój) warto zamontować automatyczną szufelkę, czyli umieszczoną na poziomie posadzki szczelinową ssawkę połączoną z instalacją. W tym wypadku system centralnego odkurzacza włącza się nożnym przyciskiem umieszczonym przy szczelinie, a zamiatane pod nią zanieczyszczenia są automatycznie zasysane i kierowane do zbiornika przy jednostce centralnej.
Odkurzacz centralny czy zwykły?
Jak widać, instalacje centralnego odkurzacza posiadają wiele zalet. Są wygodne, ciche, nie wymagają przenoszenia, odprowadzają zużyte powietrze poza budynek, dzięki czemu są przyjazne alergikom, nie wymagają częstej wymiany worków i pozwalają na montaż szczelinowych ssawek w miejscach wymagających częstego zamiatania. Odkurzacz centralny ma jednak wady. Pierwszą jest jego cena. Koszt całego systemu to kilka tysięcy złotych. Kolejną jest sama konieczność wykonania instalacji. O ile podczas budowy domu nie jest to żaden problem, tak w wykończonej nieruchomości nie obędzie się bez kucia ścian i podłóg. Kolejną kłopotliwą kwestią jest droga naprawa. Odetkanie rury zatkanej w wyniku niewłaściwego użytkowania odkurzacza może wiązać się ze sporym kosztem.
Niemniej odkurzacz centralny to rewelacyjne rozwiązanie dla osób, które cenią sobie komfort i porządek. Wydaje się, że ma znacznie więcej zalet niż wad. Zatem, jeżeli właśnie budujecie dom, warto zastanowić się nad montażem systemu centralnego odkurzacza.
