Wraz z przystąpieniem do Unii Europejskiej w Polsce zmieniły się normy ekologiczne. Kotły grzewcze, które dziś możemy zainstalować w nowym lub remontowanym domu powinny spełniać unijną normę PN-EN 303-5:2012 dotyczącą kotłów grzewczych na paliwa stałe z ręcznym i automatycznym zasypem paliwa o mocy nominalnej do 500 kW. Co więcej, w związku z ciągnącym się od lat problemem smogu w Małopolsce od 1 lipca 2017 roku obowiązuje także uchwała antysmogowa, która zabrania używania kotłów o parametrach gorszych niż te wyznaczone przez Unię. Parametry te opisywaliśmy w tym artykule.
Ponadto uchwała ta precyzyjnie określa terminy użyteczności starych kotłów. Otóż w przypadku pieców niespełniających żadnych norm, zobowiązani jesteśmy wymienić je do końca 2022 roku. 4 lata więcej mamy na wymianę kotłów posiadających klasę 3 i 4 według wspomnianej normy. Przypominamy o możliwości skorzystania z dofinansowania do wymiany starych pieców świadczonych w ramach wielu programów, o których informowaliśmy tutaj. Dodatkowo od 1 września 2019 roku na obszarze Krakowa zacznie obowiązywać całkowity zakaz stosowania paliw stałych. Będzie można ogrzewać domy wyłącznie gazem lub lekkim olejem opałowym. Niemniej poza miastem nadal można instalować kotły na paliwo stałe, spełniające normy unijne, np. właśnie niskoemisyjny piec na ekogroszek.
Czym jest ekogroszek?
Ekogroszek to wyselekcjonowane partie węgla charakteryzujące się wysoką kalorycznością oraz małą wilgotnością i niewielką zawartością substancji niepalnych. Ma znacznie wyższą sprawność spalania w porównaniu z tradycyjnym węglem. Dlatego doskonale nadaje się do produkcji ciepła w piecach ekologicznych, w miejscach, gdzie występuje smog. Bardzo popularne są automatyczne piece na ekogroszek, w których podajnikiem dozującym paliwo do komory spalania zarządza sterownik. Pozwalają one zasypać kocioł raz na kilka dni.
Warto zaznaczyć, iż spalanie ekogroszku w niskoemisyjnym kotle jest niemal bezdymne, a emisja szkodliwych gazów jest wielokrotnie niższa od starych „kopciuchów”, a nawet niższa od wymaganych unijnych norm. Emisja dwutlenku węgla zostaje ograniczona o 25%, tlenku węgla o 97%, a pyłów o 92% w porównaniu z piecami rusztowymi.
Jak działa piec na ekogroszek?
W piecu na ekogroszek z automatycznym podajnikiem paliwo podawane jest na palnik za pomocą przenośnika śrubowego (inaczej podajnika ślimakowego). Należy je zapalić ręcznie, jednak dalszy proces spalania odbywa się już automatycznie. Działaniem kotła zarządza się za pomocą sterownika, który wyróżnia dwa tryby:
- tryb pracy – trwa do momentu osiągnięcia przez wodę zadanej temperatury. Następnie włącza się drugi tryb;
- tryb podtrzymania – w którym niewielkie dawki paliwa dostarczane są od czasu do czasu w celu podtrzymania spalania. W momencie spadku temperatury wody poniżej zadanej sterownik włącza ponownie tryb pracy.
Piec na ekogroszek wymaga wyregulowania cykli dostarczania paliwa, a także częstotliwości i siły nadmuchu powietrza. To pozwala mu uzyskać najwyższą sprawność oraz niską emisję zanieczyszczeń. W przypadku kotłów na ekogroszek sterowanych ręcznie sterownik pozwala na zarządzanie działaniem pompy obiegowej oraz wentylatorem, który wywołuje ciąg. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych sterowników możemy zmieniać dziesiątki parametrów i dostosować działanie kotła do naszej instalacji grzewczej.
Jeżeli mamy ciasną kotłownię, powinniśmy zdecydować się na kocioł z wymiennikiem poziomym, ponieważ jest smuklejszy i wyższy. Z kolei w przypadku niskiego pomieszczenia lepiej sprawdzi się wymiennik pionowy, który standardowo jest dużo niższy.
Warto zaznaczyć, iż od 2017 roku kotły na paliwa stałe oznaczane są etykietami efektywności energetycznej. Dają one informację o współczynniku efektywności energetycznej (EEI) urządzenia. W przypadku kotłów na węgiel jest to zazwyczaj od 75 do 81 EEI, a w przypadku kotłów na ekogroszek czy koks nawet 98-124 EEI.
Jaki piec wybrać? Wyliczamy zapotrzebowanie domu na nieodnawialną energię
Zanim zdecydujemy się na zakup pieca na ekogroszek, powinniśmy przeanalizować nasze potrzeby grzewcze. Nie ma bowiem najmniejszego sensu, by kupować kocioł o dużej mocy do niewielkiego domu. Z kolei niewielki piec nie poradzi sobie z dużą powierzchnią. Jak to wyliczyć? Każdy nowo wybudowany dom powinien mieć świadectwo charakterystyki energetycznej. Dokument ten określa wartość rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię. Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż im lepszą mamy w domu izolację cieplną, tym mniejsze będzie zapotrzebowanie na ciepło. W przypadku starego, ceglanego domu bez termomodernizacji zapotrzebowanie to wynosi od 100 do 120 W mocy na każdy m2 powierzchni. Ten sam budynek po termomodernizacji może potrzebować już od 80 do 90 W. Natomiast nieruchomość wybudowana z wykorzystaniem nowoczesnych technologii zaledwie 60-70 W. Zapotrzebowanie na energię domu pasywnego wynosi z kolei od 40 do 50 W na każdy m2, a niekiedy nawet jeszcze mniej.
Podczas kalkulacji powinniśmy uwzględnić wysokość pomieszczeń oraz oczekiwanej temperatury i ewentualne podpiwniczenie. Jeżeli nasz 100-metrowy dom nie ma termomodernizacji i posiada pokoje standardowej wysokości, to na wszelki wypadek powinniśmy wziąć górną granicę i przemnożyć metraż razy 120 W. Otrzymamy zapotrzebowanie w wysokości 12 kW. Do tego należy dodać około 3 kW na ogrzanie wody. Zatem przy -20 °C na zewnątrz będziemy musieli dostarczyć 15 kW mocy, by otrzymać 20 °C wewnątrz budynku.
Jaki piec na ekogroszek jest najlepszy?
Trudno odpowiedzieć na to pytanie jednoznacznie. Dla jednej osoby bardziej atrakcyjny będzie bowiem piec na ekogroszek z automatycznym podajnikiem, który pozwoli jej zapomnieć o zasypywaniu pieca przez kilka dni. Dla innej osoby lepszym rozwiązaniem będzie kocioł zasypywany ręcznie kilka razy, co przy doświadczeniu i wprawie może dać lepszą efektywność cieplną i, co za tym idzie, niższe koszty. Niemniej pamiętajmy o zakupie pieca klasy 5, spełniającego wymogi normy PN-EN 303-5:2012.
